تبلیغات
علوم دوم راهنمایی

علوم دوم راهنمایی
 
قالب وبلاگ

 فصل 10 – غذا و سلامتی

برای دیدن مطالب

روی ادامه مطلب کلیک کنید

 فصل 10 – غذا و سلامتی

 

  غذا و مواد ضروری آن :

ارزش غذایی كه می خوریم، وابسته به تركیبات شیمیایی خاصی است كه در آن وجود دارد. مواد غذایی ضروری برای بدن عبارتند از : كربوهیدرات ها،‌لیپیدها ،‌پروتئین ها ،‌ویتامین ها، مواد معدنی و آب ، مقدارو نوع این مواد چنان مهم است كه در صورت كم یا زیاد شدن آنها دچار بیماری می شویم. برخی از این تركیبات شیمیایی مولكول های پیچیده ای هستند كه به همان شكل،‌برای بدن قابل استفاده نیستند و باید شكسته و كوچك شوند. این عمل را دستگاه گوارش انجام میدهد.

 

 

  1 – كربوهیدرات ها:

بیشتر غذاهای ما را كربوهیدرات ها یا قندها تشكیل می دهند كه معمولاً‌ آن ها را با نام قند می شناسیم. باید سلول های مغزتان بطور مرتب انرژی حاصل از شكستن مولكول های گلوكز را بدست آوردند. گلوكز، نوعی كربوهیدرات است كه در خون ما وجود دارد و ساده ترین قندی است كه سلول های بدن می توانند آن را به عنوان سوخت مصرف كنند.
نشاسته و سلولز هم كربوهیدرات اند. نشاسته در سلول دانه هایی مانند گندم،‌برنج،‌ذرات و سیب زمینی به مقدار زیادی ذخیره شده است. سلولز،‌كربوهیدراتی است كه دیواره سلول های گیاهان را تشكیل می دهند نشاسته،‌سلولز و نیز كربوهیدرات ذخیره ای بدن انسان و جانوران كه در فصل بعدی با آن آشنا خواهید شد. از اتصال تعداد زیادی مولكول گلوكز به یك دیگر تشكیل می شوند . البته سلولز بر خلاف دو ماده ی دیگر در بدن ما تجزیه نمی شود.
  

 

  2 – پروتئین ها

پروتئین ها تقریباً مهم ترین مولكول سازنده ی اجزای سلول هستند و كارهای مهمی برعهده دارند. مصرف پروتئین برای رشد بدن لازم است. هر مولكول پروتئین از اجتماع تعداد زیادی مولكول كوچك تر به نام آمینو اسید ساخته شده است. گوناگونی نوع، تعداد و ترتیب آمینو اسیدها باعث ایجاد پروتئین های مختلف می شود. بدن برخی از آمینو اسیدها را می تواند بسازد ولی گروهی را كه نمی تواند بسازد باید به وسیله غذا دریافت كند. این نوع آمینو اسیدها در تخم مرغ،‌شیر،‌پنیر،‌گوشت ،‌نخود،‌لوبیا و سویا فراوانند.

 

 

  3 – لیپیدها :

لیپیدها ماده ی اصلی ساختمان غشاء سلول هستند. این مواد زیر پوست و اطراف اندام های بدن ذخیره می شوند و به صورت عایق و ضربه گیر عمل می كنند. لیپیدها ،‌در مقایسه با كربوهیدرات ها، مقدار انرژی بیشتری برای بدن فراهم می كند. بنابراین برای ذخیره انرژی باصرفه ترند. یعنی مقدار كم تر از آن ها انرژی بیشتری ذخیره می كنند. رژیم غذایی كه مقدار مصرف لیپید در آن خیلی زیاد یا خیلی كم باشد،‌برای سلامتی انسان مضر است. اگر مقدار مصرف كربوهیدرات ها زیاد باشد،‌در بدن تبدیل به لیپید شده و ذخیره می شود. گوشت، تخم مرغ ،‌پنیر، كره و دانه های روغنی مانند آفتاب گردان از منابع مهم لیپیدها هستند.  

 

  4 – ویتامین ها :

ویتامین ها موادی هستند كه به مقدار بسیار كم، برای بدن لازمند و كارهای مهمی انجام میدهند. این مواد باعث تنظیم فعالیت بدن شده،‌با كمك آن ها استفاده از سایر مواد غذایی كامل و ساده تر می شود. برای مثال، اگر ویتامین D به بدن نرسد، سلول های استخوانی نمی توانند از كلسیم استفاده كنند. بدن می تواند بعضی از ویتامین ها را بسازد. مثلاً در برابر آفتاب، ‌مقداری ویتامین D در پوست ما ساخته می شود. ویتامین B‌ و K نیز در بدن بعضی از باكتری های داخل روده بزرگ ساخته می شود.  

 

  5 – مواد معدنی :

در غذای انسان باید حتماً مقداری عناصر مختلف بصورت تركیبات شیمیایی گوناگون وجود داشته باشند. زیرا انسان مانند هر جاندار دیگری قادر به ساختن هیچیك از عناصر نیست. غیر از كربن،‌هیدروژن، اكسیژن و نیتروژن كه در ساختمان كربوهیدرات ها، پروتئین ها و لیپیدها، وجود دارند. عناصر دیگر با توجه به میزان استفاده ی آنها در بدن، باید به مقدار كافی مصرف شوند. بیش از بیست عنصر وجود دارد كه برای تغذیه ی انسان ضروری محسوب می شوند. این عناصر به صورت مواد معدنی به بدن می رسند.

 

 

  6- آب :

بعد از هوا ،‌آب لازم ترین ماده برای بدن است بیشتر مواد غذایی باید بصورت محلول در آب به بدن برسند. آب بدن در داخل و اطراف سلول ها وجود دارد و محیط مناسبی برای انجام واكنش های شیمیایی است. شاید تجربه كرده باشید كه اگر زبان خود را خشك كرده و مقداری نمك روی آن بریزند، مزه ی آن را حس نخواهید كرد. آب مواد زاید را از سلول ها دور می كند. آب ، با جذب گرمای ایجاد شده در بدن و تبدیل شدن به بخار از گرم شدن زیاد از حد بدن جلوگیری می كند. یك انسان بالغ باید غیر از آبی كه در غذاهای مختلف وجود دارد،‌روزانه حدود 8 لیوان آب بنوشد، بخشی از این آب برای جبران آبی است كه بدن انسان با عرق كردن، ادرار و مدفوع و انجام واكنش های حیاتی از دست می دهد.  

    


1 – تاریخچه كشف ویتامین ها بسیار جالب است. درباره ی آن مطالعه كنید و نتیجه را به بحث بگذارید:

حدود 400 سال قبل جهانگردی به نام ماژلان تصمیم گرفت با كشتی دور دنیا را بگردد. در هنگام سفر طولانی مشاهده كرد كه دهان ملوان ها زخم شده و ازلثه ی آنان خون جاری شده است و بعد مفصل های آنها باد كرد و چنان دردناك می شد كه قابل تحمل نبود. نام این بیماری اسكوربوت است. وقتی كه به جزایر فیلیپین رسیدند مقداری غذای تازه و مركبات استفاده كردند مشاهده شده كه بیماری برطرف شد و بعد دریافتند كه كمبود ویتامین C موجب بروز بیماری اسكوربوت شده است.  

 

  رژیم غذایی :

رژیم غذایی برای هر فرد،‌ یعنی غذاهایی كه بطور معمول آن ها را مصرف می كند. گوناگونی غذاها بسیار زیاد است. ولی از آن جا كه هر كدام برخی از شش دسته مواد غذایی ضروری را دارند، برای داشتن رژیم غذایی صحیح، باید تركیب مناسبی از غذاهای مختلف را مصرف كرد.

مقدار نیاز به كالری در شبانه روز

پسرها

 

 

 

دخترها

سن(سال)

كیلوكالری

9 تا 12

12تا 15

15تا 18

 

9تا 12

12تا 15

15تا 18

2400

3000

3400

 

2200

2500

2300

 

 

  گروه های غذایی :
برای طراحی یك رژیم غذایی مناسب باید به سه عامل توجه كرد :

اول – ویژگی های فردی، مثل سن، جنس ، ‌قد،‌ وزن ، ‌میزان فعالیت و نوع استخوان بندی 
دوم - انواع مواد ضروری موجود در هر غذا
سوم – توجه به گروههای غذایی
  

 

  گروه های غذایی – به تقسیم بندی غذاهای روزمره بر اساس سه ویژگی گفته می شود.

الف) تشابه غذاها 
ب) مواد ضروری تشكیل دهنده ی آن ها
ج) تعداد وعده های مصرفی روزانه
  

 

  گروه های غذایی عبارتند از :

1) گروه نان، غلات، برنج و انواع ماكارونی 
2) گروه سبزیها و حبوبات تازه
3) گروه میوه ها
4) گروه گوشت ،‌تخم مرغ،‌حبوبات خشك و آجیل
5) گروه شیر و فرآورده های آن
6) گروه قند، چربی و روغن
خوردن میوه و سبزی گذشته از تأمین ویتامین ها و نمك ها باعث می شود كه مواد مختلف غذایی آسان تر در مسیر لوله گوارش حركت كنند.
  

 

  اطلاعات جمع آوری كنید : 
بعضی از افراد گیاه خوار یا خام خوارند. بعضی نیز فقط یك یا دو نوع غذا می خورند. گزارشی از درستی یا نادرستی كار آنان تهیه كنید.

كسانی كه خود را از غذاهای جانوری محروم كنند مواد پروتئینی به اندازه كافی ممكن است به بدنشان نرسد و از لحاظ رشد، سلامتی، فعالیت های مختلف نمی تواند مثل كسی باشند كه از غذای متنوع استفاده می كند.  

 

  
هرم راهنمایی غذایی :

امروزه متخصصین تغذیه برای انتخاب غذای روزانه، استفاده از هرم راهنمای غذایی را توصیه می كنند. در این هرم، وعده های مصرف غذا در روز، از پائین به بالا كاهش می یابد. مصرف روزانه غذاهای گروه نان و غلات كه در پائین هرم هستند بیشتر از بقیه است.
در ردیف بالایی گروه سبزی ها بزرگتر از گروه میوه هاست. یعنی تعداد وعده های غذایی بیشتری را در شبانه روز به خود اختصاص می دهد. ردیف بالاتر بطور مساوی بین گروه گوشت و شیر تقسیم شده است. در نوك هرم، غذاهایی مثل قندها، چربی ها و روغن قرارگرفته و مفهومش این است كه باید به كم ترین مقدار ممكن مصرف شوند. در هر یك از این گروهها مقداری قند چربی وجود دارد كه هر چه به سمت پائین هرم بیابید، كم تر می شود.
این هرم برای افراد معمولی است. برای موارد ویژه مثل بیماران،‌سالمندان،‌كودكان و نوزادان و نیز مادران باردار هرم های غذایی خاصی استفاده می شود.

 

 

  غذا یك مشكل جهانی :

نزدیك به 20 درصد از مردم ایران،‌یا غذای كافی نمی خورند و یا در غذای آنان مواد مورد نیاز ،‌به طور كامل وجود ندارد. این وضع باعث ایجاد بیماریهای مختلف و كاهش فعالیت های ذهنی می شود.تهیه ی غذاهای پروتئین دار،‌مشكل بزرگ بسیاری از كشورهاست و یكی از دلایل آن جمعیت زیاد است.




[ جمعه 25 آذر 1390 ] [ 11:17 ق.ظ ] [ سجاد سعیدانژاد ]
.: Weblog Themes By WeblogSkin :.
درباره وبلاگ


آمار سایت
بازدیدهای امروز : نفر
بازدیدهای دیروز : نفر
كل بازدیدها : نفر
بازدید این ماه : نفر
بازدید ماه قبل : نفر
تعداد نویسندگان : عدد
كل مطالب : عدد
آخرین بروز رسانی :
امکانات وب

كد تقویم

چت روم

كدهای جاوا وبلاگ

قالب وبلاگ

انواع کد های جدید جاوا تغییر شکل موس